Veelzijdig en Informatief
i.jpg
zoo.jpg
balkje.large.jpg

  HIER( INFO(R)MATIE) OVER DE TREKZAK

De trekharmonica of diatonische accordeon is een instrument dat vooral in de volksmuziek bekend is. Het is een klein kastje met relatief weinig knoppen. Als er aan de balg getrokken wordt, brengt het een andere toon voort dan wanneer erop geduwd wordt. Het is een diatonisch instrument, wat betekent dat het eenvoudig is om er een beperkt aantal toonladders op te spelen, al laten Peter Pot en Arie van Lienen zien dat dit geen wet van 'meten en persen' is.
Het is een heel ander instrument dan de accordeon, dat een chromatisch instrument is. Dat maakt het eenvoudiger om wat ingewikkeldere akkoorden en melodieën op de accordeon te spelen dan op de trekzak, zodat de accordeon in het verleden veel vaker is gebruikt om klassieke muziek en/of jazz op te spelen dan de trekzak. Toch ontdekken wij steeds meer dat het heel goed mogelijk is om prachtige (jazzy) harmonieën op de trekzak te spelen – vooral Peter Pot begint daar een specialist in te worden. Ook het geluid van de trekzak is anders dan van de accordeon: vooral warmer en feller.
De trekzak werd in het midden van de 19e eeuw in Duitsland ontworpen en had min of meer zijn definitieve vorm gevonden tegen het eind van die eeuw. Begin twintigste eeuw kwamen er trekzakken bij met meer dan één riij knoppen. In 1930 bestonden er al trekzakken met 5 rijen knoppen.
 
In eerste instantie waren het nogal kwetsbare, goedkope instrumenten, wat verholpen werd in de dertiger jaren.
Een ander bekend instrument uit dezelfde familie, dat wéér anders bespeeld moet worden, is de bandoneon. Dit een Duits instrument dat oorspronkelijk werd gemaakt als alternatief voor het kerkorgel, maar dat zijn bestemming heeft gevonden in de Argentijnse Tango.

De trekzak is altijd hét instrument geweest op bruiloften en partijen, maar het was ook het 'arme lui's orgel' en werd niet helemaal serieus genomen. Eigenlijk kleeft er nog steeds een vooroordeel aan het instrument, al is dat langzaam aan het veranderen.
 
Het is relatief eenvoudig om er snel een gezellig deuntje op te spelen; voor een eenvoudig akkoord volstaat meestal bijvoorbeeld het indrukken van één knop. De laatste jaren is er een ware trekzak revival gaande. Overal in Nederland worden trekzakclubs opgericht – de trekharmonicaclub van Sneek telt over de honderd leden! Oude muziek wordt nieuw leven ingeblazen en zelfs in de hitparade kom je tegenwoordig trekharmonica's tegen. Steeds meer mensen ontdekken de kracht van dit instrument en de schitterende muziek uit bijvoorbeeld Ierland, Italië, Engeland en Nederland.
                           

balkje.large.jpg
002-2-160x127large-1.jpg

De HEROLDINA, met twee rijen knoppen

aan de melodie kant en slechts vier

basknoppen. Dit is een Trekzakje, dat is

gemaakt,in het begin van de vorige eeuw

in de vroegere DDR.

 

De HEROLDINA is een kleine diatonische trekharmonica,gemaakt rond 1930 door J.C.Herold und Söhne. De harmonica heeft aan de diskant twee rijen knoppen,buitenrij 10,binnenrij 9 en aan de baskant 4 knoppen.  De fabriek van Herold stond in het voormalige oostduitse Klingenthal (Saksen),waar vroeger vele harmonica (muziekinstrumenten)  fabriekjes hebben gestaan. En nog steeds zit daar de oudste accordeon/harmonica productie van de wereld,sinds 1852 namelijk: HARMONA is WELTMEISTER! Ze maken daar nog steeds prachtige instrumenten.

 

ha.large.jpg
balkje.large.jpg
trekz-clubs.large.jpg
balkje_large-1.jpg
balkje_large-2.jpg

ENKELE TREKZAK MERKEN

 

 

VAN DER AA (NL)

 

CASTAGNARI (I)

 

HOHNER (D)

 

SERENELLINI (I)

 

HARMONA (D)

 

SALTARELLA (F)

 

MENGASCINI (I)

header2.large.jpg

 DE HELIGONKA

De heligonka is een tsjechische, diatonische harmonica

met helikon bassen. Hij lijkt op de steirische harmonica,

doch wijkt op een vijftal punten daar vanaf,

n.l. het uiterlijk is iets anders en de diskant is zo`n beetje

gelijk aan die van onze trekzak.

De afstand van de binnenrij tot de diskantafdekking is

iets kleiner. De knoppen aan de diskant, hebben meestal

geen gelijktoon. Tenslotte liggen de basknoppen, net als

bij onze trekzak, tegenover elkaar.

Het instrument heeft een mooi geluid, met dus een

sterke baswerking.

 

 

Hier, verschillende muziekuitvoeringen met de heligonka.

balkje.large.jpg
balkje.large.jpg
ag00085.large.gif